Dizdar-Baharat-bitki-bilgi

SARIMSAK

 

Sert ve keskin kokusu, acı tadıyla bazı yiyeceklerimize benzersiz bir çeşni ve lezzet katması amacıyla kullanılan Sarımsak’ı veren bitkisi, Zambakgiller’dendir. Anayurdu Asya kıtası olan sarımsak, ülkemizde bol bol yetiştirilip tüketilmektedir.

 

Soğanın yakın akrabası olan ve 1 m’ye kadar boylanabilen sarımsak, ikiyıllık otsu bir bitkidir. Birinci yılında toprak içindeki birçok ‘diş’ten oluşan ‘baş’ kısmı ile toprak üzerindeki yapraklarını; ikinci yılında soğanda olduğu gibi çiçek sapı ile bunun ucundaki çiçeklerini oluşturur. Sarımsağın soğandan farkı, çiçeklerde tohum meydana gelmemesidir. Ama, bazı durumlarda çiçekler, ebesoğanı denilen küçük başçıkları oluşturur. Bu başçıklar tohumluk olarak işe yarasalar da, uygulamada tohumluk olarak kullanılmazlar.

 

Sarımsak bitkisinin kın biçimindeki düz yapraklan, bitkinin toprak altında gelişen baş adlı bitki soğanından uzarlar. Baş, sayıları 5-30 arasında değişen ve yan yana birbirinin üzerine yığılarak gelişen diş adlı soğancıklardan meydana gelmiştir. Bu dişler sarımsak yetiştiriciliğinde tohumluk olarak kullanıldığı gibi, Türk mutfağında koku ve tadıyla çeşni katması için birçok yemek, meze, turşu vb’ye katılarak tüketilmektedir.

 

BESİN DEĞERLERİ

 

100 gr. (diş) sarımsakta 90 kalori: 5,3 gr. protein; 0 kolesterol; 0,2 gr. yağ; 1.1 gr. lif; 13,3 mgr. fosfor; 38 mgr. kalsiyum; 1.4 mgr. demir: 0,2 mgr. B1 vitamini; 0.8 mgr. B2 vitamini: 0.3 mgr. B3 vitamini ile 8 mgr. C vitamini vardır. Ama, sarımsak az miktarlarda tüketildiğinden, bedenin enerji, vitamin ile mineral gereksinimlerinin pek az bir bölümünü karşılar. Ortalama 9 gr. gelen irice iki adet sarımsak dişinin bedene sağladığı yalnızca 9 kaloridir.

 

SAĞLIĞIMIZA YARARLARI

 

Yukarıda belirtildiği gibi, tüketilen sarımsağın besin değeri ihmal edilecek değerde olmasına karşın, sağlığımıza yararlı etkileri çok fazladır. Şöyle ki;

 

Sarımsak, bedenin bağışıklık sistemini uyarır, yani antibiyotiklere benzer etkiler yaparak bedendeki enfeksiyonlara karşı savaşır: Bu bağlamda nezle, soğuk algınlığı, uçuk; mide, bağırsak ve mantar iltihapları, arpacık gibi bakteri, virüs ve mantarların oluşturduğu enfeksiyonlar sayılabilir.

 

Kandaki kolesterol düzeyini düşürür: Yapılan araştırmalar, günde iki diş sarımsak yiyen kişilerin kolesterol düzeyinde, kısa dönemde %10’luk düşüşlerin gerçekleştiğini ortaya koymuştur.

 

Sarımsak, kanı sulandırır ve kan dolaşımını hızlandırır: Bu sayede sarımsak, kalp krizi ya da felç geçirmeye neden olabilecek damar tıkanıklıklarını önler.

 Yüksek tansiyonu düşürür: Araştırmalar, makul düzeyde sarımsak alımının bile bu etkiyi sağladığını göstermektedir.

 

Sarımsak, kan sekerinin düzeyini düşürür: Bu sayede bazı şeker hastalarına sarımsak yemenin iyi geldiği yapılan bilimsel araştırmalarla saptanmıştır.

 

Bedenin kansere yakalanma rizikosunu azaltır. Yapılan araştırmalarda sarımsak tüketen kişilerde, özellikle mide kanserine yakalanma tehlikesinin azaldığı belirlenmiştir.

 

Sarımsak kronik bronşiti önler, etkisini azaltır.

 

 Balgam, idrar, safra ve gaz söktürücüdür.

 

 İştahı açar ve sindirimi kolaylaştırır.

 

 Sarımsağın, afrodizyak (cinsel gücü artırıcı) etkileri bulunduğu, Doğu ve Batı kültürlerinde savunulmaktadır.

 

Sağlığımıza yararlı bu etkilerinden faydalanmak için, sarımsağın diyetimize katılması ve günde iki diş sarımsak yenmesi gerekir. Daha fazla tüketilmesi sarımsağın yararını artırmaz. Ayrıca sarımsağın yüksek sıcaklıklarda pişirilmesi sağlığa yararlı etkilerini azaltmaktadır. Kokusundan şikâyetçi olanlar için piyasada sarımsak kapsüllerinin satılmakta olduğunu da anımsatırız.

0 Yorum

Bir yorum yazın